Effectiviteit weerbaarheid

Groningen - Het lesprogramma Weerbaarheid in het BasisOnderwijs (WIBO) maakt kinderen weerbaarder tegen machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag.

Dit is de conclusie van een evaluatieonderzoek  door de Rijksuniversiteit van Groningen dat is uitgevoerd onder 764 leerlingen in groep 7 van het basisonderwijs in de provincie Groningen en de gemeente Den Bosch. Kinderen ervaren dat ze na afloop van het WIBO- lesprogramma weerbaarder zijn geworden. Dat vinden de leerkrachten en de ouders van de kinderen ook. Met name de fysieke weerbaarheid gaat vooruit.

Na het volgen van het programma zijn de basisschoolleerlingen beter in staat om op een goede manier te reageren op bedreigende situaties. Een belangrijk onderzoeksresultaat is dat vooral de kinderen die voorafgaand aan het WIBO- lesprogramma weinig weerbaar waren, baat hebben bij de lessen. Deze positieve effecten zijn na drie maanden niet verdwenen. Daarmee lijkt het lesprogramma ook langdurende effecten te hebben.

De lessen WIBO zijn vergelijkbaar met de lessen fysiek/mentale weerbaarheid van ActiePunt Zeeland. De effectiviteit van de lessen in weerbaarheid hangen echter ook samen met een aantal belangrijke voorwaarden, ook hier zijn een aantal onderzoeken naar gedaan (zie http://www.weerbaarheid.nu/)

Belangrijke voorwaarden voor effectiviteit van de lessen zijn:

• Het trainingsprogramma dient 'op maat' te zijn voor de doelgroep.
• Tussen de acht en twaalf sessies zijn nodig om vaardigheden en kennis te laten beklijven.
• Meerdere korte bijeenkomsten sorteren vaak meer effect dan enkele lange sessies.
• Een herhaling van (een deel van) het programma is belangrijk bij personen bij wie het inprentingvermogen minder goed is.
• Als het gaat om preventie van seksueel misbruik is het belangrijk eerst de positieve aspecten te belichten, zoals wederzijds gewenste contacten, intimiteit en seksualiteit. Ook moeten de deelnemers aan de training seksueel zijn voorgelicht, tenzij seksuele voorlichting onderdeel is van het programma.

Methodiek en kader

• Het gebruik van een integratie van verbale, mentale en fysieke methodieken en technieken als rollenspel, fysieke oefeningen, video en theater, oefenen met gedragsvaardigheden
• De training dient gegeven te worden door een inhoudelijk en didactisch deskundige trainer.

Betrokkenheid en inbedding

• Betrokkenheid van belangrijke anderen, zoals opvoeders, begeleiders of leerkrachten is essentieel. Die betrokkenheid kan eventueel worden vormgegeven in een parallel programma.
• Weerbaarheidstrainingen dienen deel uit te maken van het schoolcurriculum/ horen tot het beleid of de dagelijkse omgang en begeleiding van een school of instelling .